Obchody 100. rocznicy święceń kapłańskich

Obchody 100. rocznicy święceń kapłańskich

16 lipca 2016 roku odbyła się w Stawie Kaliskim niecodzienna uroczystość związana z odsłonięciem i poświęceniem tablicy upamiętniającej 100. rocznicę święceń kapłańskich ks. kpt. Edmunda Paszkowskiego. Tablicę ufundowaną przez potomków rodzeństwa Kapłana wmurowano w kruchcie kościoła parafialnego pw. św. Mikołaja w Stawie Kaliskim.
Inicjatywę upamiętnienia ks. Edmunda Paszkowskiego tablicą pamiątkową w kościele parafialnym w rodzinnej miejscowości podjęli potomkowie jego rodzeństwa: Barbara Janik z d. Paszkowska i Hilary Paszkowski. 29 lutego 2016 roku na ich prośbę Jego Ekscelencja Biskup Kaliski Edward Janiak wyraził zgodę na wmurowanie pamiątkowej tablicy w kruchcie kościoła parafialnego w Stawie Kaliskim, a 16 marca 2016 roku Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych powiadomiło o przydzieleniu na tę uroczystość wojskowej asysty honorowej.

Przodkowie ks. kpt. Edmunda Paszkowskiego odnotowani są w miejscowych księgach metrykalnych już w pierwszej połowie XVIII wieku.
Przyszły kapłan urodził się 14 listopada 1890 roku w Stawie Kaliskim, w nieistniejącym już domu położonym przy obecnej ulicy Spółdzielczej, jako syn Marcelego Paszkowskiego i jego drugiej żony Walentyny z Kwintkiewiczów. Był najmłodszym z jedenaściorga dzieci z dwóch małżeństw swego ojca, młodszym o 25 lat od najstarszego brata.
Edmund wcześnie stracił ojca, który zmarł w 1898 roku. Odtąd owdowiałą Walentynę wspierały jej dwie siostry – Józefa i Benigna - warszawskie zakonnice, które umożliwiały siostrzeńcom kształcenie się w Warszawie. Dzięki nim Edmund ukończył w 1911 roku Korpus Kadetów uzyskując dyplom i stopień podporucznika. Nie zwlekając, wstąpił do Warszawskiego Seminarium Duchownego przy Krakowskim Przedmieściu, po którego ukończeniu w 1916 roku otrzymał święcenia kapłańskie. Tak zrealizował swoje dziecięce plany: został żołnierzem i księdzem. Oba powołania realizował z niezłomną konsekwencją do końca swoich dni - służył wiernie Bogu i Ojczyźnie – obie te służby przenikały się we wszystkich jego działaniach.
Jako kapelan wojskowy uczestniczył w wojnie polsko – bolszewickiej, za co został odznaczony przez Ministerstwo Spraw Wojskowych Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918 - 1921.
Po zakończeniu wojny został wikariuszem w kościele św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika na warszawskiej Pradze, a w 1922 roku rozpoczął kolejne studia, wstępując na Wydział Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego.
Studiował teologię, nauczał religii w warszawskich szkołach, działał w Misyjnym Związku Duchowieństwa, przez kolejne kadencje był wybierany na warszawskiego Delegata Krajowego Zjazdu Delegatów Kół Księży Prefektów. W 1933 roku w uznaniu jego pracy duszpasterskiej i oświatowej władze kościelne mianowały go Generalnym Patronem Stowarzyszenia Robotników Chrześcijańskich.
Jako żołnierz i pasjonat lotnictwa od 1923 roku w pełni zaangażował się w tworzenie Ligii Obrony Powietrznej Państwa, przekształconej w 1933 roku w Ligę Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej – L.O.P.P. Założył jej koło terenowe nr 83, propagował idee obrony przeciwlotniczej i przeciwgazowej wśród młodzieży szkolnej i robotników warszawskiego Powiśla (wtedy biednej robotniczej dzielnicy), inicjował zbiórki społeczne na zakup samolotów ćwiczebnych dla wojska.
Będąc członkiem Rady Głównej L.O.P.P. i kapelanem Zarządu Głównego tej organizacji, jako czynny członek obrony biernej został odznaczony srebrną odznaką honorową L.O.P.P.
O znaczeniu L.O.P.P. w ówczesnej Polsce świadczą liczby: w 1935 roku Liga liczyła 1,5 mln członków zrzeszonych w 13 761 kołach, a jej budżet wynosił 6.894.204 zł; do wybuchu wojny zrzeszeni w Lidze przekazali na rzecz rozwoju lotnictwa ponad 70 mln złotych.
Ks. kpt. Edmund Paszkowski jako Kapelan Zarządu Głównego L.O.P.P. uczestniczył w centralnych uroczystościach państwowych, podczas których odprawiał msze święte, święcił obiekty wojskowe i samoloty. Towarzyszył Inspektorowi Armii gen. dywizji Leonowi Berbeckiemu podczas uroczystych obchodów rocznic państwowych i składania wieńców, przemawiał do zebranych łącząc treści religijne z patriotycznymi. Właśnie ks. Edmund Paszkowski 5 września 1936 roku poświęcił kamień węgielny pod budowane dla lotnictwa na szczycie Pop Iwan liczącym 2022m n.p.m. w leżącym wtedy na południowo-wschodnich kresach Polski paśmie Czarnohory Wysokogórskie Obserwatorium Meteorologiczno – Astronomiczne (opisał tę uroczystość w artykule wydrukowanym w numerze 19 20/1936 pisma „Lot Polski”), zaś 29 lipca 1938 roku dokonał poświęcenia oddawanego do użytku Obserwatorium.
Hierarchowie kościelni, dygnitarze państwowi, dowódcy wojskowi i mieszkańcy Warszawy darzyli ks. Edmunda zaufaniem i szacunkiem, ceniąc jego rzetelną wiedzę, pracowitość i odpowiedzialność oraz umiejętność zjednywania sobie ludzi dla realizacji szczytnych celów.
Doceniając oddanie księdza Edmunda Paszkowskiego pracy duszpasterskiej wśród młodzieży i dorosłych, jego patriotyzm oraz działalność na rzecz lotnictwa 15 grudnia 1936 roku ks. kard. Aleksander Kakowski mianował go pierwszym proboszczem pierwszej w Polsce parafii lotniczej pw. Św. Franciszka z Asyżu erygowanej przy kościele Matki Bożej Loretańskiej na warszawskim Okęciu, z obowiązkiem budowania kościoła lotników polskich i plebanii. Ks. Paszkowski objął parafię w dniu 1. stycznia 1937r. W 1938 r. zbudował przy kościele plebanię i doprowadził do założenia cmentarza parafialnego przy ul. Leonidasa – oba obiekty istnieją do dziś. Niestety, II wojna światowa przekreśliła plany budowy nowego kościoła.
Po wkroczeniu do Warszawy 1. września 1939 r. niemieckich wojsk okupacyjnych ks. Edmund Paszkowski znalazł się wśród księży aresztowanych w ramach tzw. Intelligenzaktion, co przypłacił utratą zdrowia (trzykrotnie przeszedł zapalenie płuc). Podczas przebywania proboszcza w areszcie Niemcy zakwaterowali na plebanii dwóch oficerów Luftwaffe. Mieszkał tam także znany księdzu sprzed wojny niejaki Olszynka, jak się potem okazało agent gestapo.
Po uwolnieniu i powrocie do parafii, uczestnicząc w konspiracji, ks. Edmund narażał swoje życie ratując życie wojennym sierotom polskim, a także dzieciom żydowskim, którym wystawiał świadectwa chrztu świętego i które umieszczał w bezpiecznych domach sióstr zakonnych. Warto pamiętać, że tylko w okupowanej Polsce udzielanie pomocy Żydom karane było śmiercią.
W 1941 roku wcześniej wspomniany Olszynka zadenuncjował ks. Paszkowskiego, który w porę ostrzeżony opuścił parafię i uniknął aresztowania przez gestapo. Ukrywał się jako Bonifacy Kowalewski w domu zakonnym w Konstancinie pod Warszawą. Tam zmarł na zawał 21 czerwca 1943 roku przeżywszy 52 lata, z czego 27 – w kapłaństwie.
Pomimo nasilonego terroru ze strony okupanta, warszawiacy tłumnie pożegnali księdza uczestnicząc w jego pogrzebie.
Ks. Edmund Paszkowski spoczął na Starych Powązkach w grobie zbiorowym księży Archidiecezji Warszawskiej w kwaterze 107.
-*-
Tego właśnie żarliwego patriotę i ofiarnego księdza, dzięki życzliwej przychylności Jego Ekselencji Biskupa Kaliskiego Edwarda Janiaka i Proboszcza Parafii św. Mikołaja w Stawie Kaliskim ks. kanonika Mariana Niemiera, rodzina i zaproszeni goście, przy zaszczytnym udziale Wojskowej Asysty Honorowej z 16. Batalionu Remontu Lotnisk w Jarocinie, uczcili 16 lipca 2016 r. uroczystą mszą świętą podczas Pierwszego Zjazdu Rodziny Paszkowskich 16 lipca 2016 roku. Uczczono tego, który zawsze pamiętając o swoich bliskich w Warszawie, w Stawie i w Kaliszu, spotykał się z nimi tak często jak tylko pozwalały mu na to liczne obowiązki.
Uroczystość rozpoczęła się na dziedzińcu Hotelu i Restauracji „Gościnna” przy ul. Kaliskiej 11A (której właścicielami są Anna i Hilary Paszkowscy), spotkaniem rodziny, uświetnionym polonezem i mazurem oraz tańcem z girlandami w artystycznym wykonaniu młodych tancerzy z Zespołu Pieśni i Tańca „Przygodzice”, którego wieloletnim kierownikiem jest Zygmunt Paszkowski. Zebrani nagrodzili wykonawców oraz choreografów gromkimi brawami.
Przed godziną 14:00 rodzina Paszkowskich wraz z młodymi artystami i wojskową asystą honorową udała się do parafialnej świątyni na uroczystą mszę świętą.
Piękną kwiatową dekorację kościoła przygotowała Katarzyna Tyc z d. Paszkowska, stosowny fragment Księgi Syracha przeczytał Paweł Paszkowski, a jego syn Piotr wyśpiewał Psalm.
W głębokim i przepełnionym duchem ewangelii kazaniu Ksiądz Proboszcz postawił za wzór życie i sposób sprawowania posługi kapłańskiej przez ks. Edmunda Paszkowskiego, mówiąc m.in.:
„Co robić, by być kimś więcej? Trzeba całkowicie zaangażować się w kształtowanie swojego charakteru, ażeby potem być tym, który będzie służył. Ksiądz Edmund służył Panu Bogu w Kościele, sprawując msze święte, głosząc kazania, nauczając młode pokolenie, ale zarazem służył ludowi, bo prawdziwa kapłańska służba to nie tylko postawa przy ołtarzu, ale postawa wśród wiernych. Za to go wielu ceniło, dlatego dzisiaj, w rocznicę święceń, rodzina księdza Edmunda chce uhonorować to wydarzenie poświęceniem tablicy pamiątkowej. Jest to okazja, aby się modlić o takich kapłanów, którzy nie żałują swojego życia, swoich sił, aby służyć – służyć Kościołowi i służyć Narodowi. Polska potrzebuje takich ludzi, Polska potrzebuje ludzi ofiarnych, zaangażowanych, którzy nie bacząc na swoje zdrowie, swoje korzyści, będą całkowicie oddani tym, do których są posłani. Módlmy się, ażeby nie zabrakło tych, którzy jak ksiądz Edmund poświęcają się służbie Kościoła i służbie Narodu!”
Po zakończeniu mszy św. przedstawiciele rodziny: Barbara Janik z d. Paszkowska i Hilary Paszkowski w kruchcie kościoła odsłonili tablicę pamiątkową, zaś ksiądz proboszcz dokonał jej uroczystego poświęcenia.
Przemawiając w imieniu rodziny Paszkowskich Andrzej Janik, wnuk Józefa Paszkowskiego, jednego z bratanków ks. Edmunda, mówił o trzech przyczynach, dla których rodzina postanowiła uczcić czcigodnego przodka: o dumie z członka rodu, który swoim życiem zasłużył na szacunek w stolicy wolnej Polski; o pragnieniu przypomnienia ludzi i organizacji, których pamięć celowo niszczono przez kilkadziesiąt lat; wreszcie o konieczności postaw patriotycznych we współczesności, co ujął w słowach: „Patriotyzm jest wtedy, kiedy wsłucha się w ambicje Ojczyzny i przyjmie je za swoje. To właśnie robił ksiądz Edmund. (…) Tylko, żeby móc się taką postawą patriotyzmu wykazać, trzeba mieć Ojczyznę, która ma ambicje. I tamta Rzeczpospolita je miała! Ktoś powie, że na wyrost – może prawda; ktoś powie, że wręcz niebezpieczne – i jeśli weźmiemy pod uwagę, jak skończyła swoje istnienie II Rzeczpospolita, może jest w tym pewna słuszność. Ale tamta Polska miała swoje ambicje, umiała je jasno określić i umiała przekonać do tych ambicji swoich obywateli – i jest to coś, czego Polska naszych czasów powinna się od II Rzeczpospolitej jak najszybciej nauczyć.”
Następnie wszyscy zebrani przeszli na miejscowy cmentarz i złożyli kwiaty na grobach rodziców ks. Edmunda Paszkowskiego i jego bratanicy śp. Haliny Paszkowskiej, uczestniczki Powstania Warszawskiego - aprowizatorki powstańczej, która zginęła 8 sierpnia 1944r. na terenie klasztoru usytuowanego przy rogu ulic Żytniej i Żelaznej.
Uczestnicy 1. Zjazdu Rodziny Paszkowskich przekazywali jego organizatorom pamiątkowe zdjęcia rodzinne i dokumenty, z których Hilary Paszkowski i Andrzej Janik przygotowali wystawę genealogiczno – muzealną wzbogaconą o tablice genealogiczne, będące owocem archiwalnej pracy Barbary Janik, Andrzeja Janika i Hilarego Paszkowskiego.
Wspaniałe przyjęcie, niezliczoną liczbę pięknie podanych smakowitych potraw przygotowała załoga restauracji pod kierownictwem uroczej szefowej, niezmordowanej i niezastąpionej Anny Paszkowskiej, a napitki serwował jej mąż Hilary Paszkowski. Muzyka grała, potrawy szybko znikały, rozmawiali wszyscy ze wszystkimi, przepijali do siebie i tańczyli – do nocy. A na pożegnanie dziękowali sobie nawzajem za to ze wszech miar udane spotkanie i umawiali się na 2. Zjazd Rodziny Paszkowskich.
-*-
Rodzina Paszkowskich wyraża wdzięczność przedstawicielom gminnych władz samorządowych, Panu Markowi Albrechtowi, Wójtowi Gminy Szczytniki, i Panu Bogdanowi Augustyniakowi, Przewodniczącemu Rady Gminy Szczytniki, którzy zaproszenie na uroczystość przyjęli i zaszczycili nas swą obecnością.
Przemówienie Pana Wójta Marka Albrechta, które zebrani nagrodzili brawami, pozwalamy sobie w całości zacytować:
„Szanowni Państwo,
z wielką radością przyjąłem zaproszenie na obchody 100. rocznicy święceń kapłańskich ks. Edmunda Paszkowskiego, tym bardziej, że uroczystość ta odbywa się na terenie Gminy Szczytniki, w parafii Staw Kaliski, skąd wywodzą się korzenie Księdza Edmunda oraz Rodziny Paszkowskich. Na Państwa ręce, jako przedstawicieli Rodziny, składam serdeczne podziękowania, że mogę uczestniczyć w tak ważnym wydarzeniu.
Sto lat… tyle czasu minęło od chwili, kiedy Ksiądz Edmund zdecydował się skierować stery swojego życia na drogę duchowną i został „rybakiem serc ludzkich”. Z ufnością przyjął powierzone zadanie i spełniał swoje kapłańskie powołanie. To ogromny zaszczyt mieć w rodzinie tak zasłużonego człowieka, który przez swoją posługę Bogu i Ojczyźnie chlubnie zapisał się na kartach historii naszego kraju.
Ja, jako przedstawiciel władz lokalnych oraz lokalnej społeczności, jestem dumny, że z naszej ziemi wywodził się tak wspaniały człowiek i oddany kapłan, który nie szczędził sił w pracy dla dobra Ojczyzny. Jego patriotyczna postawa może być wzorem do naśladowania dla młodych pokoleń. Niech ta pamiątkowa tablica, którą dziś Państwo odsłonicie, przypomina o tym wielkim człowieku, oddanym kapłanie i patriocie.
Korzystając z okazji całej Rodzinie Paszkowskich składam serdeczne życzenia zdrowia i wszelkiej pomyślności. Niech ta uroczystość będzie dla Państwa okazją do rozmów, wspomnień i spędzenia czasu w gronie członków Rodziny.”
-*-
Organizatorzy uroczystości składają wyrazy podziękowania Panu Piotrowi Nowickiemu z diecezjalnej telewizji internetowej „Dom Józefa”, za profesjonalną rejestrację mszy świętej, której retransmisja jest dostępna na stronie internetowej telewizji.

Barbara Janik

 

Urząd Gminy Szczytniki
62-865 Szczytniki 139
tel.: 62 7625015
fax: 62 7625274
e-mail: sekretariat@szczytniki.ug.gov.pl

Godz. pracy
poniedziałek: 8:00 - 16:00
wtorek - piątek: 7:00 - 15:00
Lokalizacja geograficzna:
Szczytniki

51°41'13.199"N
18°19'56.604"E
Licznik odwiedzin serwisu:
733 931

Serwis szczytniki.ug.gov.pl używa cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na używanie cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki. Aby dowiedzieć się więcej o celu ich używania i zmianie ustawień cookies w przeglądarce kliknij. ..więcej informacji... Zamknij